بزرگترین عامل بقای خرافه
برگرفته از کتاب فلسفه خرافات نوشته یحیی یثربی ،بخش بزرگترین عامل بقای خرافه صفحه ۱۰۱
دشمنان روشنفکران
روشنفکران در طول تاریخ عملا با یک مشکل و مانع روبرو شده و برای رفع و دفع آن کوشیده اند این مشکل مهم عبارت است از ،جزمیت جانبداری بی تردید از یک مکتب و باور و مخالفت با هر گونه نوآوری و تحول این مشکل اساسی همیشه از طرف دو عامل بزرگ پایداری خرافه یعنی روحانیت و حکومت حمایت شده است.
حامیان این جزمیت در حقیقت دشمنان اصلی روشن اندیشان نوآور و تحول آفرین بوده اند.
و لذا روشن اندیشان با هر سه مورد با شدت تمام مبارزه کرده اند.
جزمیت
حالتی است که شخص و جامعه را به سکون و جمود دلخوش و خشنود ساخته در برابر هر گونه حرکت تجدد و تحول مشکل ایجاد می کند.
جزمیت محصول عقل و استدلال نیست بلکه در اثر انس و الفت با یک فرهنگ تعلیم،آداب و سنت بوجود می آید و امکان نگرش نقادانه و حتی امکان تحمل نقد دیگران را از بین می برد.
جزمیت از جلوه های روشن حب ذات و خودخواهی است.خودخواهی نه به معنی ضدارزش کلمه که برابر با غرور و تکبر است بلکه به معنی لغوی و طبیعی کلمه یعنی علاقه غریزی هر جاندار به ادامه و بقای وجود خود و گریز غریزی و ارادی آن از هرگونه عامل آسیب و تهدید.از آنجا که سنت موروث،بستر زایش و زیست ماست،آن را همچون آغوش مهربان مادر و سایه حمایت پدر ارج نهاده و جزو عوامل پیدایش و بقای خود به شمار می آوریم.همین نکته است که سنت موروث را در زمینه دینی ،علمی،اجتماعی و غیره دارای قدرت و قوت ساخته و مرجعیت و سندیت آن را غیرقابل تردید می نماید.قدرت و قوت جزمیت ،مانند خود جزمیت خارق العاده و افسانه ای است.
جزمیت با اسطوره و افسانه پیوند یافته و به روح انسان آرامش می بخشد و همانند خواب نوشین بامداد رحیل مانع پیوستن به کاروان پیشرفت و تعالی می شود.جزمیت در مقابل شک و نقد است.تا آنجا که حصار جزمیت باقیست ،شک و نقد ممکن نیست.در چنین حالتی سیر تکاملی تفکر متوقف مانده و اگر هم بظاهر حرکتی باشد،سخت از جهت روش بحث و پژوهش و نحوه نتیجه گیری ،تحت تاثیر این جزمیت خواهد بود.از آثار بارز حاکمیت جزمیت می توان به موارد زیر اشاره کرد.
الف.حساسیت در دفاع از وضع موجود و اثبات و تثبیت آن و مقابله با تجدد و نوآوری و اصلاح و تکمیل.
ب.قداست افکار و شخصیت های مربوط به وضع موجود.
ج.پرداختن به شرح و تعلیم آموزه ها با پرهیز از نقد و تحقیق
د.تمرکز تلاش ها در تنظیم مفاهیم انتزاعی و مسائل ذهنی و جدلی الطرفین ،بدون توجه به جنبه حکایت و کاشفیت مفاهیم و اصطلاحات و مسائل از جهان خارج.
دیانت
روشنفکران غرب با دیانت درافتادند.ولتر در نوشته ها و نامه هایش از تکرار این شعار خسته نمی شد که(( این موجود ننگین را سرکوب کنید.))
کتاب فلسفه خرافات ص۱۰۱